Istnieje wiele technik pozyskiwania wymagań. BABOK (Business Analysis Body of Knowledge) wyróżnia następujące:

Technika: Opis

Burza mózgów: Technika polegająca na wspólnym tworzeniu i analizowaniu pomysłów podczas grupowego spotkania. Uczestnicy dostarczają pomysłów na rozwiązanie danego problemu, pomysły te spisuje się, analizuje, po czym wybiera rozwiązanie akceptowane przez ogół. Burza mózgów znajduje zastosowanie zwłaszcza wtedy, kiedy pojawia się problem związany z wymaganiami – wymagania dostarczone przez różnych przedstawicieli biznesu wzajemnie się wykluczają lub wymagają uszczegółowienia, doprecyzowania, przeanalizowania względem możliwości implementacji, etc.

Analiza dokumentacji: Polega na przeglądaniu istniejącej w organizacji dokumentacji w celu identyfikacji wymagań obecnych i potencjalnych. Technika stosowana zwłaszcza wtedy, kiedy pojawia się potrzeba określenia istniejących zasad biznesowych, elementów i atrybutów, które należy uwzględnić w nowym systemie lub które będą musiały być zmodyfikowane na skutek wdrażania nowego systemu. Metoda może być również wykorzystywana w przypadku, gdy eksperci danej dziedziny biznesowej nie są dostępni dla konsultacji analitycznych i analityk musi samodzielnie poznawać określone zagadnienie.

Analiza interfejsów: Analiza zewnętrznych interfejsów polega na identyfikacji i badaniu zarówno interfejsu użytkownika, jak i interfejsów do/z zewnętrznych systemów lub urządzeń. Analiza taka pomaga określić granice systemu oraz stwierdzić, jakie dane i jakie funkcje przepływają pomiędzy systemami. Analiza interfejsów powinna dać w wyniku dokument słownika danych, który gromadzi wszystkie dane wymieniane pomiędzy systemami w sposób spójny i umożliwiający ich kontrolowanie oraz utrzymywanie w aktualnym stanie. Analiza interfejsów powinna być wykonywana jako uzupełnienie pozyskiwania wymagań funkcjonalnych oraz niefunkcjonalnych.

Wywiad: Technika polegająca na zadawaniu pytań dotyczących określonego obszaru działania danej osoby, procesu czy problemu. Wywiad przeprowadzany jest przez analityka, zaś osobą pytaną jest ekspert dziedzinowy, przedstawiciel biznesu czy wręcz użytkownik końcowy projektowanego rozwiązania. Wywiad może być zarówno ustrukturyzowany – kiedy analityk posiada przygotowany wcześniej zestaw pytań; lub nie ustrukturyzowany – polegający na dyskusji dotyczącej oczekiwań wobec projektowanego rozwiązania. Ustalenia i wnioski z wywiadu powinny być udokumentowane oraz przekazane pytanemu do wglądu i ewentualnej korekty/sprostowania.

Obserwacja: Technika ta polega na wyciąganiu wniosków na podstawie obserwacji pracy ludzi wykonujących swoje zadania. Umożliwia dokładne poznanie przebiegu określonego procesu, procedur, czynności, produktów oraz nieformalnych zwyczajów, zwykle nie umieszczanych w dokumentacji przedsiębiorstwa a wpływających na przebieg pracy. Obserwacja może być pasywna - kiedy analityk jedynie obserwuje osobę wykonującą swoja pracę, bez zadawania dodatkowych pytań; lub aktywna – polegająca na obserwacji połączonej z dyskusją z pracownikiem i omawianiem bieżących czynności. Wnioski i obserwacje poczynione w trakcie realizowania tej techniki należy na bieżąco notować (niektórzy analitycy posuwają się o krok dalej i nawet na bieżąco modelują i dokumentują procesy biznesowe, które obserwują).

Prototypowanie: Prototypowanie – zastosowane jako technika pozyskiwania wymagań – umożliwia dokładną identyfikację wymagań dotyczących UI systemu oraz pożądanego przebiegu (nawigacji) funkcji jeszcze przed oficjalnym rozpoczęciem prac implementacyjnych. Prototypy aplikacji (tworzone np. jako statyczne lub dynamiczne strony HTML) pozwalają na wizualizację wstępnego projektu analityka i weryfikację rozwiązania przez przedstawicieli klienta. Klient może sprawdzić, czy bieżący projekt spełnia jego oczekiwania, dodać nowe pomysły i rozwiązania, itp. Zwykle w trakcie pracy z prototypem zostają odkryte nowe wymagania (np. dotyczące użyteczności, ergonomii), które zostają uszczegółowione bądź w kolejnej wersji prototypu (prototypowanie ewolucyjne), bądź włączone bezpośrednio do specyfikacji analitycznej.
Prototypy aplikacji mogą być statyczne – czyli pojedyncze ekrany bez nawigacji pomiędzy poszczególnymi ekranami, bez żadnych dodatkowych akcji; lub dynamiczne – umożliwiające zaprezentowanie nawigacji pomiędzy ekranami czy formatami, zachowanie aplikacji po wywołaniu wybranych akcji, etc.

Warsztaty: Warsztaty wymagań stanowią ustrukturyzowaną metodę pozyskiwania wymagań. Warsztaty służą do określania zakresu, identyfikacji, szczegółowego definiowania i ustalania priorytetów wymagań projektowanego systemu. Dobrze zorganizowany warsztat to jedna z najlepszych technik określania wymagań – ponieważ oznacza dobrą komunikację i porozumienie pomiędzy udziałowcami projektu (decyzje podjęte podczas warsztatów są dyskutowane i akceptowane przez wszystkich członków).

Pamiętajmy, że najlepsze efekty uzyskuje się dzięki łączeniu powyższych technik. Wybór technik, które zastosujemy jest uzależniony od tego, co chcemy uzyskać, jaki jest nasz cel, jakie informacje dotyczące wymagań już posiadamy i jaka jest ich jakość. Nie bez znaczenia jest też dostępność przedstawicieli klienta – nie można np. zadecydować o pozyskiwaniu wymagań tylko w wyniku warsztatów z klientem, jeżeli wiemy, iż dostępność klienta jest bardzo ograniczona i nie będzie on w stanie poświęcić nam wymaganej ilości czasu.


Autor: Karolina Zmitrowicz