Studium wykonalności (ang. feasibility study) jest jednym z wymienionych w BABOK elementów analizy biznesowej. Analityk biznesowy ze strony dostawcy oprogramowania nie zawsze bierze udział w przeprowadzeniu studium, np. w przypadku mniejszych projektów IT, projektów o jasnych celach i założeniach, ściśle określonych wymaganiach i oczekiwaniach względem systemu, lub w przypadku projektów dużych, w których producent oprogramowania nie bierze udziału w czynnościach identyfikacji potrzeb projektowych po stronie organizacji klienta (pewne czynności mogą być bowiem zlecane konsultantom zewnętrznym, wspierającym klienta w przygotowaniu do projektu).

Studium wykonalności przeprowadza się w celu stwierdzenia, czy dany problem biznesowy może być rozwiązany i w jaki sposób. Zwykle dotyczy to analizy wykonalności proponowanego systemu IT. Głównym celem studium jest ocena każdego z potencjalnych, alternatywnych rozwiązań pod kątem prawdopodobieństwa spełnienia potrzeb biznesowych w zakresie ekonomicznym, operacyjnym i technicznym. Wynikiem studium wykonalności jest rekomendacja wybranego rozwiązania, które będzie następnie szczegółowo zdefiniowane i rozwinięte w przypadkach biznesowych.

Wykonanie studium wymaga od analityka znajomości określonego biznesu oraz rozumienia, jaką dany projekt ma wartość dla organizacji i co może do niej wnieść. Tworzenie studium wykonalności jest wspomagane również poprzez następujące elementy:

• analiza finansowa - by móc ocenić potencjał oraz koszty rozwiązania,
• znajomość wizji, misji i celów strategicznych przedsiębiorstwa, polityki organizacyjnej i procedur, które mogą mieć wpływ na wyniki studium, lub na które może wpłynąć rozwiązanie rekomendowane w studium,
• wiedza na temat infrastruktury IT w organizacji klienta.

W wyniku studium wykonalności otrzymywany jest raport, zawierający informacje na temat możliwości każdej propozycji rozwiązania (alternatywy) danego problemu biznesowego oraz ocenę prawdopodobieństwa realizacji spełnienia określonych wymagań przez każdą z tych propozycji. Dokument raportu powinien zawierać następujące elementy:

• opis problemu biznesowego, łącznie z informacjami zdobytymi w trakcie opracowywania studium (oszacowań i badań),
• wymagania związane ze studium wykonalności, w tym czynniki finansowe,
o wyniki studium dla każdej propozycji rozwiązania,
o opis propozycji,
o opis procesu i metody oceny propozycji,
o opis wyników oceny,
o listę ryzyka zidentyfikowanego dla danego rozwiązania oraz wszelkich innych czynników, które mogą mieć wpływ na powodzenie implementacji rozwiązania,
o założenia przyjęte podczas wykonywania studium (w celu wyeliminowania luk informacyjnych),

• podsumowanie oceny – lista propozycji wraz z liczbową wartością oceny. Oceny muszą być określane w tej samej skali i na podstawie tych samych kryteriów dla każdego alternatywnego rozwiązania,
• wyniki – rekomendacja rozwiązania oraz wszystkie argumenty uzasadniające taki wybór.

Studium wykonalności można również wykonać za pomocą analizy „Wykonaj lub kup” (ang. Make or buy) (MOB), polegającej na rozpatrywaniu korzyści i kosztów alternatywnych możliwości: korzystania z dostępnego potencjału danej organizacji lub zlecania zadań i usług podwykonawcom.
Studium wykonalności nie jest elementem wymaganym dla każdego projektu – decyzję o realizacji studium podejmuje klient w zależności od złożoności, ryzyka i potencjalnego wpływu danego projektu.

Autor: Karolina Zmitrowicz